Gotowanie to nie tylko przepisy, składniki i czas na zegarku. Dla wielu z nas to także zestaw małych rytuałów, powiedzonek i przekonań przekazywanych z pokolenia na pokolenie. Babcia mówiła „nie mieszaj potrawy w złości”, mama „nie sól wody, zanim się zagotuje”, a ktoś jeszcze dodał, że jak zupa nie wyjdzie – to na pewno „złe oko”.

Przesądy o gotowaniu są zaskakująco żywe – nawet dziś, w świecie termometrów, aplikacji kulinarnych i robotów kuchennych. Sprawdźmy, które z nich są tylko folklorem, a które… mają zaskakująco dużo sensu.

Najpopularniejsze przesądy o gotowaniu

W polskiej kuchni krąży cała lista kuchennych „zakazów i nakazów”. Oto te, które słyszę najczęściej:

• Nie gotuj w złym humorze, bo danie się nie uda.
• Nie pozwól nikomu zaglądać do garnka, bo „uroknie” potrawę.
• Nie mieszaj potrawy, gdy się już zagotuje, bo „się zwarzy”.
• Nie piecz ciasta podczas burzy, bo nie wyrośnie.
• Nie sol wody przed zagotowaniem, bo potrawa się nie uda.

Część z nich brzmi jak czysta magia, ale… czasem pod spodem kryje się logika albo dawna obserwacja, która została obudowana przesądem.

Skąd wzięły się przesądy kulinarne?

Dawniej gotowanie było procesem dużo bardziej ryzykownym niż dziś. Nie było termometrów, wag kuchennych, piekarników z termoobiegiem ani internetu z setkami przepisów. Jedna pomyłka mogła oznaczać zmarnowane zapasy na zimę.

Dlatego wiele zasad miało charakter ostrzegawczy, a z czasem przerodziło się w przesądy. Na przykład:

• Zakaz zaglądania do piekarnika mógł chronić przed opadaniem ciasta.
• Zakaz gotowania w stresie – przed roztargnieniem i błędami.
• Zakaz pieczenia w burzę – bo zmiany ciśnienia rzeczywiście wpływają na wypieki.

Czyli: kiedyś to była praktyka, dziś często brzmi jak zabobon.

Czy przesądy o gotowaniu mają sens?

Część z nich – tak. Część – absolutnie nie. Ale to nie znaczy, że są bezużyteczne.

Na przykład:

• Gotowanie w złym nastroju – nie wpływa magicznie na potrawę, ale realnie zwiększa ryzyko błędów: coś przypalisz, zapomnisz dodać składnik, źle odmierzasz.
• Nie zaglądaj do piekarnika – to faktycznie może uratować biszkopt.
• Nie mieszaj gotującej się zupy – to mit, ale może kiedyś ktoś zauważył, że potrawa się zwarzyła… i powiązał to z mieszaniem, a nie z temperaturą.

Czyli: przesądy kulinarne często są emocjonalną wersją instrukcji obsługi kuchni sprzed 200 lat.

Gotować z przesądami czy bez?

Najlepiej: świadomie. Wiedz, które przesądy mają sens, które są tylko folklorem, a które po prostu… są miłe.

Jeśli wierzysz, że dobra energia wpływa na smak potraw – gotuj z uśmiechem.
Jeśli wiesz, że nie zaglądanie do piekarnika ratuje ciasto – nie zaglądaj.
Jeśli ktoś mówi, że nie wolno mieszać zupy w poniedziałek… no cóż, tu już możesz spokojnie mieszać 😄

Bo kuchnia to miejsce, gdzie nauka spotyka się z tradycją, a rozsądek z sercem. I właśnie dlatego przesądy o gotowaniu wciąż mają swoje miejsce – nie w garnku, ale w naszej głowie i pamięci.

Tu pojawią się niebawem kody rabatowe