Wiszące ogrody to jeden z takich tytułów, który daje nam szansę zanurzenia się w starożytnym świecie, pełnym egzotycznych zwierząt, przemyślanych konstrukcji budowlanych i zapierających dech ogrodach. Nie bez powodu Wiszące ogrody były jednym z siedmiu cudów świata. 

W grze Wiszące ogrody naszym zadaniem jest stworzenie najpiękniejszego ogrodu dla króla Nabuchodonozora II i królowej Amytis. Każdy z nas może stać się architektem, który zadba o to, by zdobyć na koniec gry jak najwięcej punktów. Możliwości ich uzbierania jest bardzo wiele, co pozwala na rozwijanie swoich ogrodów w różnych kierunkach. Każdy znajdzie coś dla siebie. 

fot. Archiwum własne

W grę Wiszące ogrody można grać od 2 do 5 graczy i przewidziano także rozgrywkę jednoosobową. Pudełkowy wiek to 10+, jednakże nie widzę przeciwwskazań, by zagrać z nieco młodszymi dziećmi. Rozgrywka zajmie nam ok. 30 minut.

Jak przygotować się do rozgrywki ?

Przygotowanie stołu do gry jest szybkie, co pozwala od razu przejść do planowania przestrzeni. Na środku stołu umieszczamy planszę główną odpowiednią stroną w zależności od liczby graczy. Następnie:

• pod główną planszą umieszczamy planszetkę odpowiednią do liczby graczy;
• tasujemy talie kart i układamy je w wyznaczonych miejscach, tworząc ogólnodostępny rynek, z którego będziemy pozyskiwać karty do swojego ogrodu;
• kafelki ulepszeń tasujemy i układamy na wskazanych polach na planszy głównej;
• spośród 10 kafelków celów losujemy 4 i układamy na głównej planszy;
• gracze losowo wybierają karty irygacji, pozostałe odkładamy do pudełka;
• gracze wybierają swój kolor znaczników i dobierają 3 robotników w tym kolorze;
• każdy z graczy otrzymuje 2 złote monety i 4 narzędzia.

Fot. Archiwum własne

Pierwszy gracz otrzymuje znacznik pierwszego gracza. Gotowi na rozgrywkę?

Jak grać w Wiszące ogrody?

Rozgrywka składa się z 4 rund, podczas których w każdej wykorzystacie 3 swoich ogrodników, dzięki którym będziecie mogli dobrać kartę ogrodu. Na ruch gracza składa się:

1. Budowa wiszącego ogrodu, czyli:
   • postawcie swojego robotnika na jednym z wolnych pól pod jedną z kolumn planszy głównej. Umożliwia to zabranie jednej z kart z tej kolumny. Warto pamiętać, że karty na pierwszym poziomie są bezpłatne, kolejne wymagają uiszczenia opłaty w narzędziach.
   • umieśćcie wybraną kartę przed sobą. Pierwsza karta rozpoczyna budowę pierwszego poziomu. Kolejne muszą być dokładane tak, aby sąsiadowały z innymi kartami. Na wyższym poziomie można umieścić kartę pod warunkiem, że będzie miała podparcie dwóch kart.
2. Przesuńcie do dołu wszystkie karty w kolumnie, aby zakryć puste miejsce, a nową kartę ze stosu połóżcie na najwyższym poziomie w kolumnie.
3. Opcjonalnie możecie zakupić kafelek ulepszenia z kolumny, w której w tym ruchu postawiliście swojego ogrodnika.
4. Na koniec swojego ruchu możecie sprawdzić, czy zrealizowaliście któryś z królewskich celów znajdujących się na górze planszy.

Fot. Archiwum własne

Gra kończy się po 4 rundach, gdy ukończony zostanie ogród na trzech poziomach. W podliczeniu punktów pomoże nam notatnik z podsumowaniem punktów za irygację, zwierzęta, drzewa itd. Jak pisałam na początku, jest wiele sposobów na zdobycie dużej liczby punktów.

Wiszące ogrody – podsumowanie

Do gier z historycznym, a zwłaszcza starożytnym tłem nie trzeba mnie długo namawiać. Gdybym mogła się przenieść w czasie do tamtej epoki, obowiązkowo musiałabym zobaczyć i poprzechadzać się po ogrodach Semiramidy. Ten widok musiał zapierać dech w piersiach.

Jednak dość już sentymentów, przejdźmy do konkretów. W grze Wiszące ogrody znajdziemy drewniane figurki ogrodników, które dodają klimatu rozgrywce. Do tego pozostałe elementy, jak żetony ulepszeń czy karty, są wykonane dokładnie, a grafika jest bardzo estetyczna i nieprzebodźcowująca, co pozwala skupić się na grze.

fot. Archiwum własne

Regrywalność gry jest bardzo duża, podobnie jak losowość dobierania kafelków. Najlepiej grało nam się w zestawie 3–5 graczy – przy dwuosobowej rozgrywce jest bardzo mała rotacja w kartach ogrodów. Niemniej panuje wtedy spokojniejsza atmosfera, gdyż rzadko kiedy drugi gracz podbiera Ci kartę.

Wiszące ogrody delikatnie łechcą zwoje mózgowe – to gra, która zmusza do kombinowania, ale robi to w niezwykle przyjemny, relaksujący sposób. Idealna pozycja na miły wieczór, która udowadnia, że piękno i strategia mogą iść w parze. To tytuł, do którego bez wahania będziemy wracać – zarówno po to, by zmierzyć się z bliskimi w walce o królewskie względy, jak i po to, by po prostu nacieszyć oczy rosnącym z każdą minutą, wiszącym ogrodem Semiramidy.

fot. Archiwum własne

Wpis powstał we współpracy z Wydawnictwem IUVI GAMES.

Ptasie rewiry – nie daj sobie wyskubać punktów!

„Mamo, popatrz!” – co się dzieje z dzieckiem, gdy rodzic sięga po telefon?

Znacie to? Siedzicie na dywanie z dzieckiem, układacie klocki, a telefon brzęczy. „Tylko zerknę”. Mail z pracy, wiadomość na grupie przedszkolnej, jeszcze szybko przelew… Po chwili słyszycie: „Mamo, popatrz! Mamo! MAMO!”. I nagle orientujecie się, że to „zerknięcie” trwało dziesięć minut. Spokojnie, ten tekst nie jest po to, żeby dokładać Wam wyrzutów sumienia. Wszyscy tak mamy. Warto jednak wiedzieć, co na ten temat mówią naukowcy, bo wnioski są naprawdę ciekawe.

Czym jest phubbing rodzicielski?

Phubbing rodzicielski to ignorowanie dziecka na rzecz telefonu, na przykład gdy rodzic zamiast skupić się na osobie obok, zajmujemy się telefonem. Gdy robi to rodzic w obecności dziecka, badacze mówią o phubbingu rodzicielskim. Phubbing to połączenie dwóch angielskich słów: phone (telefon) i snubbing (ignorowanie). Nikt z nas nie robi tego celowo. Smartfon to dziś nasze biuro, kalendarz, bank i kontakt z bliskimi w jednym. Tyle że dziecko tego nie widzi. Widzi rodzica, który jest obok, ale jakby go nie było.

Jak phubbing rodzicielski wpływa na dziecko? Wyniki badań

Wcześniejsze badania łączyły phubbing rodzicielski przede wszystkim z gorszą jakością relacji między rodzicem a dzieckiem oraz z większą liczbą trudności w zachowaniu u dzieci. Największa jak dotąd metaanaliza, obejmująca 42 badania i ponad 56 tysięcy dzieci w Chinach, pokazała, że phubbing rodzicielski wiąże się z silniejszymi trudnościami emocjonalnymi (takimi jak lęk czy obniżony nastrój), częstszymi zachowaniami trudnymi (np. agresją), gorszym obrazem siebie i słabszymi kompetencjami społeczno-emocjonalnymi dziecka.

Phubbing rodzicielski w Polsce: badanie naukowców z KUL

Phubbingiem rodzicielskim zajęli się także naukowcy z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (KUL) . Zespół prof. Anety Przepiórki jako jeden z pierwszych w Polsce sprawdził, jak korzystanie z telefonu przez rodziców w obecności dziecka łączy się z funkcjonowaniem młodych ludzi. W badaniu, prowadzonym w latach 2022–2023 pod egidą Ministerstwa Zdrowia i Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom, wzięło udział 180 licealistów w wieku 14–20 lat. Najpierw wypełnili oni ankiety, a potem przez 10 dni każdego wieczoru odpowiadali na pytania w specjalnej aplikacji, czyli prowadzili elektroniczny dzienniczek.

Jaki był wynik badania?

Najważniejsze wyniki: samotność, zadowolenie z życia rodzinnego i problemowe używanie smartfona

– Im częściej rodzice sięgali po telefon przy dziecku, tym częściej nastolatek sam korzystał ze smartfona w sposób problemowy. Dotyczyło to zarówno mam, jak i ojców.

– Phubbing mamy łączył się z mniejszym zadowoleniem nastolatka z życia rodzinnego.

W przypadku taty takiego związku nie było. Badacze tłumaczą to tym, że w wielu polskich domach to wciąż mama w większym stopniu odpowiada za emocjonalną atmosferę w rodzinie.

– Z dzienniczków wynikało, że w dni, w których rodzice częściej zaglądali do telefonu przy dziecku, nastolatki zgłaszały większe poczucie samotności.

– Dobra wiadomość: w te same dni, w których rodzice rzadziej sięgali po telefon, rodziny spędzały ze sobą więcej czasu, a nastolatkom towarzyszyły lepsze emocje.

To badanie dotyczyło nastolatków, a nie przedszkolaków, ale przekaz jest uniwersalny: dzieci uczą się, patrząc na nas. Autorzy odwołują się tu do teorii społecznego uczenia się Alberta Bandury. Jeśli dziecko widzi rodzica ciągle wpatrzonego w ekran, łatwiej uznaje to za normę i samo przejmuje ten nawyk. Dlatego badacze zalecają, by rodzice oddzielali czas spędzany z dzieckiem od czasu z telefonem, ustalali w domu wspólne zasady korzystania z telefonów i dbali o tzw. higienę cyfrową.

Czy telefon rodzica wpływa na naukę czytania i liczenia u dziecka?

Znacznie mniej wiadomo o tym, czy telefon w ręku rodzica ma coś wspólnego z tym, jak małe dziecko uczy się czytać, pisać i liczyć. Tym tropem poszli ostatnio badacze z Hongkongu, którzy przyjrzeli się kilkuset przedszkolakom i ich rodzicom. Pytali rodziców, jak często sięgają po telefon przy dziecku i jak często robią z nim w domu rzeczy związane z czytaniem, pisaniem i liczeniem, a dzieciom dali zadania sprawdzające te umiejętności.

Z ich wstępnych analiz wyłania się obraz, który dobrze podsumowuje całą sprawę: telefon nie „psuje” umiejętności dziecka wprost – raczej zabiera okazje do wspólnych aktywności, z których te umiejętności wyrastają. Tam, gdzie rodzice częściej byli zajęci telefonem, rzadziej dochodziło do wspólnego czytania czy zabaw z liczbami. A to właśnie te chwile najbardziej pomagają dziecku na starcie szkolnej drogi.

Ważne zastrzeżenie: takie badania pokazują związki, a nie dowodzą przyczyny i skutku. Nie oznacza to więc, że każde zerknięcie w telefon „szkodzi” dziecku. Dobrze jednak pokazuje, gdzie tkwi sedno sprawy: w czasie i uwadze, które zostają dla dziecka.

Dlaczego wspólny czas z dzieckiem jest tak ważny dla rozwoju?

Małe dzieci uczą się przede wszystkim w relacji z dorosłym. Kiedy czytacie razem książeczkę, dziecko nie tylko słyszy nowe słowa. Zadaje pytania, dostaje odpowiedzi i widzi, że jego ciekawość jest ważna. Kiedy liczycie razem schody albo kroicie pizzę na kawałki, liczby przestają być abstrakcją.

Badania od lat pokazują, że wspólne czytanie w domu wspiera rozwój języka i późniejsze umiejętności czytania. W przypadku matematyki liczy się nie tylko to, jak często się w nią bawimy, ale też jak to robimy.

Jak ograniczyć phubbing? 6 prostych sposobów dla rodziców

Żeby ograniczyć phubbing, nie trzeba rezygnować ze smartfona. Wystarczy wprowadzić kilka stałych nawyków: telefon odłożony w kluczowych momentach dnia, jasna komunikacja z dzieckiem i wspólne aktywności, które naturalnie wciągają bardziej niż ekran. Oto sześć prostych sposobów.

1. Wyznaczcie strefy bez telefonu. Posiłki, czytanie przed snem, kąpiel – to dobre momenty, żeby telefon leżał w innym pokoju. Nie musi to być cały dzień, wystarczą stałe, przewidywalne chwile.
2. Mówcie, co robicie. Jeśli naprawdę musicie odpisać, powiedzcie: Muszę odpowiedzieć pani z przedszkola. Daj mi dwie minuty i wracam do zabawy. Dziecko wie wtedy, że nie zostało zignorowane, a Wy macie „licznik” w głowie.
3. Włączcie tryb „nie przeszkadzać”. Mniej powiadomień to mniej pokus. Ważne kontakty możecie ustawić jako wyjątki.
4. Czytajcie codziennie, nawet krótko. Kwadrans z książką wystarczy. Zatrzymujcie się, pytajcie: Jak myślisz, co będzie dalej?, pokazujcie palcem słowa.
5. Szukajcie matematyki w codzienności. Liczcie jabłka do koszyka, porównujcie, kto ma więcej klocków, odmierzajcie mąkę do naleśników, sprawdzajcie godzinę na zegarze.
6. Grajcie w planszówki, ale nie tylko „na liczenie”. Rzut kostką i przesuwanie pionka to dopiero początek. Pytajcie: O ile pól jesteś przed mną? Ile ci brakuje do mety? A gdyby wypadło 5, gdzie byś stanął? To właśnie takie rozmowy sprawiają, że gra naprawdę rozwija.

Nie chodzi o perfekcję: podsumowanie

Nikt nie oczekuje, że wyrzucicie telefon przez okno. Współczesne rodzicielstwo bez smartfona jest praktycznie niemożliwe i nie o to chodzi. Chodzi o to, żeby telefon nie wygrywał z dzieckiem zbyt często. Kilka minut pełnej uwagi, wspólna książka przed snem, rozmowa o liczbach przy robieniu zakupów – to małe rzeczy, które sumują się w coś bardzo dużego. A przy okazji dają dziecku jasny komunikat: Jesteś dla mnie ważniejszy niż to, co dzieje się na ekranie.

Memoir ’44 została wydana w 2004 roku z okazji 60. rocznicy lądowania Aliantów w Normandii i od razu zyskała ogromną popularność na całym świecie. Na oficjalną polską wersję językową od wydawnictwa Rebel gracze musieli czekać ponad 20 lat, jednak reakcje społeczności pokazują, że było warto.

Osobiście nie jestem fanką gier wojennych, ale mój mąż i syn uwielbiają tę tematykę, a w szczególności II wojnę światową, więc też nie wahałam się i podrzuciłam im Memoir ’44 po polsku. Panowie od razu przystąpili do rozgrywek i prób zmiany biegu historii. Dlatego przekazuję ten głos mojemu nastolatkowi, Marcinowi. Miłej lektury!

Fot. Archiwum własne

Okiem nastolatka: Jak gra się w Memoir ’44?

Memoir ’44 to idealna gra dla dwóch do czterech osób w klimacie II wojny światowej. Przenosi nas na front zachodni, gdzie możemy rozgrywać słynne bitwy takie jak lądowanie na plaży Omaha, obrona Mostu Pegaza czy bitwa o Arnhem. Gracze mogą zarówno opracowywać przeróżne strategie, jak i zmieniać bieg historii.

Przed przystąpieniem do rozgrywki wybieramy scenariusz, niektóre z nich łączą się w minikampanię. Następnie planszę i wszystkie figurki rozstawia się zgodnie z wytycznymi wybranego scenariusza,

W grze każdy z nas wciela się w dowódcę jednej z dwóch stron – do wyboru są państwa Osi oraz siły Aliantów.

Fot. Archiwum własne

Mechanika gry jest bardzo intuicyjna. Plansza podzielona jest na trzy sekcje: lewą flankę, środek oraz prawą flankę. W swojej turze naprzemiennie zagrywamy jedną kartę z rozkazu ręki. Zagrana karta określa, w którym sektorze możemy aktywować nasze wojska, lub jakimi jednostkami wykonamy akcję. Po wykonaniu ruchu i ataku po prostu dobieramy nową kartę na koniec tury.

Fot. Archiwum własne

Każda jednostka ma swoje własne statystyki, które świetnie oddają ich realne zastosowanie na prawdziwym polu bitwy:

• Piechota, artyleria i wozy bojowe (czołgi) różnią się zasięgiem, siłą ognia oraz mobilnością, a teren wpływa na ich możliwości.

• W niektórych scenariuszach na planszy pojawiają się też oddziały specjalne lub elitarne, działające na nieco innych zasadach, co urozmaica rozgrywkę, ale nie komplikuje samych podstaw gry.

Gra toczy się do momentu, aż jeden z graczy zdobędzie określoną liczbę medali zwycięstwa. Przyznaje się je za całkowite zniszczenie wrogich oddziałów lub za zrealizowanie celów taktycznych z opisu scenariusza – np. przejęcie kluczowego mostu czy utrzymanie wzgórza.

Fot. Archiwum własne

Muszę przyznać, że wykonanie elementów robi ogromne wrażenie:

• Precyzyjne figurki: W pudełku znajdziemy aż 144 figurki żołnierzy, czołgów i dział oraz 36 figurek przeszkód. Wszystkie zostały zrobione z dużą precyzją, a dbałość o detale sprzętu z epoki buduje świetny klimat na stole.
• Plansza i kafelki terenu: Solidna, dwustronna plansza oraz 44 kafelki terenu pozwalają na odwzorowywanie realnych pól bitew (lasy, rzeki, miasta, wzgórza).
• Księga scenariuszy: zawierająca 22 scenariusze przygotowane na podstawie prawdziwych wydarzeń.

Grę Memoir ’44 można uznać za klasyk, ponieważ to właśnie na jej podstawie powstały nowsze tytuły oparte na tej samej mechanice – na przykład Bitwa o Hoth wydawnictwa Rebel.

Fot. Archiwum własne

Należy dodać, że Memoir ’44 była kilkukrotnie nagradzana tytułami gry roku:

• W 2004 roku zdobyła nagrodę portalu Board Game Ratings dla najlepszej gry dwuosobowej oraz nagrodę International Gamers Award dla najlepszej dwuosobowej gry strategicznej;

• W 2005 roku została uhonorowana norweską nagrodą Brettspillguiden dla gry roku oraz nagrodą magazynu „Games” za najlepszą symulację historyczną.

Bardzo lubię, gdy w grach są przedstawione prawdziwe dane historyczne. Mogę dzięki nim sprawdzić, co w danej sytuacji było najlepszym rozwiązaniem dla dowódców i dlaczego postąpili tak, a nie inaczej. Na to właśnie pozwala nam gra Memoir ’44.

Gra planszowa, która łączy pokolenia

Memoir ’44 to pozycja absolutnie wyjątkowa. Największą zaletą tej gry jest fakt, że pomimo dużej głębi taktycznej, zasady są niezwykle proste i intuicyjne – można je opanować już podczas pierwszej rozgrywki.

Fot. Archiwum własne

Dzięki prostej mechanice opierającej się na kartach dowodzenia i kościach ataku jest to gra planszowa, która łączy pokolenia. Przy stole bez problemu znajdą wspólny język i spędzą świetny czas zarówno wnuczek z dziadkiem, jak i ojciec z synem. Gorąco polecamy!

 Wpis powstał we współpracy z Wydawnictwem Rebel.